Περιβαλλοντική Ευαισθησία

Γενικές Αρχές & Καθεστώς λίμνης    Μέτρα και όροι συμβατότητας με το Περιβάλλον    Νόμιμες Άδειες

Γενικές Αρχές & Καθεστώς λίμνης

Βασική αρχή κατά τη σχεδίαση του έργου, ήταν η εναρμόνιση της λειτουργίας του με το ευαίσθητο φυσικό περιβάλλον της λίμνης Βεγορίτιδας και το εύθραυστο οικοσύστημα αυτής.

Η λίμνη Βεγορίτιδα σε συνδυασμό με τους γύρω ορεινούς όγκους της περιοχής (Βόρας και Βέρμιο) αποτελούν μία σύνθεση εξαιρετικού φυσικού κάλλους που προσφέρεται για πληθώρα τουριστικών και αθλητικών δραστηριοτήτων (σκι, ιστιοπλοΐα, αεραθλητισμό κλπ). Αποτελεί εξαιρετικής σημασίας υδροβιότοπο καθώς φιλοξενεί πολλά και σπάνια είδη πουλιών και ψαριών. Σαν συνέπεια αυτού η λίμνη εντάσσεται στη ζώνη προστασίας της NATURA 2000 (κωδικός περιοχής GR1340004) και αποτελεί καταφύγιο θηραμάτων σύμφωνα με τον νόμο 177/75. Σημειώνεται δε ότι τα Ευρωπαϊκά μονοπάτια μεγάλων διαδρομών Ε4&Ε6 διέρχονται οριακά το Δήμο Βεγορίτιδας (νοτιοδυτικά παραλίμνια για το Ε4  και βόρεια εντός του όρους Βόρας για το Ε6), δείγμα του ιδιαίτερου φυσικού κάλλους της ευρύτερης περιοχής της λίμνης.

Το έργο σχεδιάσθηκε έτσι ώστε τόσο κατά τη φάση κατασκευής όσο και κατά τη φάση λειτουργίας του να είναι απόλυτα συμβατό με τον περιβάλλον του υδροβιότοπου της λίμνης.

Μέτρα και όροι συμβατότητας με το Περιβάλλον

Η περιβαλλοντική συμπεριφορά οποιουδήποτε έργου ή δραστηριότητας καθορίζεται από την αλληλεπίδρασή του με τους βασικούς τομείς του φυσικού περιβάλλοντος (ατμόσφαιρα, ύδατα, έδαφος, χλωρίδα-πανίδα), σε απόσταση και για χρονικό διάστημα που καθορίζονται από το μέγεθος της αλληλεπίδρασης αυτής.

Κατά την ισχύουσα νομοθεσία (ν.1650/1986), για την πραγματοποίηση έργων ή δραστηριοτήτων, απαιτείται η έγκριση όρων για την προστασία του περιβάλλοντος (απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων - ΕΠΟ). Για την έκδοση της ΕΠΟ υποβάλλεται Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων στην αρμόδια Υπηρεσία (συνήθως είναι η Διεύθυνση Περιβάλλοντος Χωροταξίας ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ της οικείας Περιφέρειας).

Στην μελέτη αυτή γίνεται μία εκτίμηση των αναμενόμενων περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου στο φυσικό περιβάλλον της περιοχής (ατμόσφαιρα, ύδατα, έδαφος, χλωρίδα-πανίδα), για τις φάσεις κατασκευής και λειτουργίας αυτού και προτείνονται μέτρα για τη διευθέτηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων προκειμένου να τηρηθεί η ισχύουσα νομοθεσία.

Για το συγκεκριμένο έργο ακολουθήθηκαν τόσο οι διαδικασίες Προκαταρκτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης και Αξιολόγησης (ΠΠΕΑ - προηγείται της ΕΠΟ) όσο και οι αντίστοιχες ΕΠΟ. Η αρμόδια Υπηρεσία για την έκδοση των παραπάνω περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων (εφόσον πρόκειται για περιοχή του δικτύου NATURA2000 όπως η εξεταζόμενη) είναι η Ειδική Υπηρεσία Περιβάλλοντος του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. (ΕΥΠΕ-Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.).

Η έκδοση των ανωτέρω δύο αποφάσεων δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση καθώς απαιτείται η θετική γνωμοδότηση 30 περίπου φορέων, Υπηρεσιών και οργάνων της Πολιτείας, μία διαδικασία η οποία συχνά είναι πάρα πολύ χρονοβόρα ειδικά για περιοχές NATURA2000. Ενδεικτικά για το εξεταζόμενο έργο αναφέρουμε τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (Ε.Σ.Α.Λ.) (επιτροπή συντιθέμενη από Διευθυντές 13 Υπουργείων υπό την αιγίδα του ΥΕΝ για την ΠΠΕΑ λιμενικών έργων), τις αποφάσεις των ΔΣ του Δήμου Βεγορίτιδας και της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Πέλλας κα.

Κατά τη σύνταξη της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου ελήφθη υπ' όψη η παρακάτω νομοθεσία, η οποία καθορίζει μεταξύ άλλων τα όρια της αλληλεπίδρασης στον αέρα, το νέρο, το έδαφος, τη χλωρίδα και την πανίδα αλλά και το ανθρωπογενές περιβάλλον:

 

Τα προτεινόμενα μέτρα για τη διευθέτηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου στο φυσικό περιβάλλον έχουν ως εξής:

 

Αέρας - Ηχορύπανση:

Δεν αναμένονται σοβαρές επιπτώσεις στην ατμόσφαιρα από τη λειτουργία του έργου. Οι αέριοι ρύποι όπως και ο παραγόμενος θόρυβος από τη λειτουργία της γεννήτριας ηλ. ρεύματος (όταν λειτουργεί η γεννήτρια εσωτερικής καύσεως) είναι σημαντικά κάτω των προβλεπόμενων ορίων (στάθμη θορύβου περίπου 50 db σε απόσταση 7 περίπου μέτρων ενώ οι εκπεμπόμενοι αέριοι ρύποι μίας τέτοιας γεννήτριας είναι της τάξης 0 εώς 1 της κλίμακας Ringelmann με εν αιώρησει στερά λιγότερα σε συγκέντρωση των 150 mg/m3, συνεπώς οι ρυπογόνες αποδόσεις της γεννήτριας βρίσκονται εντός των ορίων του ΠΔ 1180/81/ΦΕΚ 293Α’/81 και την υπ' αριθμ. 37393/2028/29.9.2003 ΦΕΚ1418/Β/1.10.2003 υπουργική απόφαση ενώ μέριμνα θα ληφθεί και για τη λειτουργία του ηχοσυστήματος σε χαμηλά ηχητικά επίπεδα καθώς και για την κόσμια συμπεριφορά των επισκεπτών (ειδικά κατά τις ώρες κοινής ησυχίας) στα πρότυπα και όρια των ανωτέρω αποφάσεων. Οι οριακές και κατευθυντήριες τιμές ποιότητας της ατμόσφαιρας αναφέρονται στις ακόλουθες διατάξεις:

1) ΚΥΑ με αριθμ. Η.Π. 9238/332/2004 "Οριακές και κατευθυντήριες τιμές ποιότητας της ατμόσφαιρας σε βενζόλιο και μονοξείδιο του άνθρακα" (ΦΕΚ 405Β/27.2.2004)

2) Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου (ΠΥΣ) 34/30.5.2002 "Οριακές και κατευθυντήριες τιμές ποιότητας της ατμόσφαιρας σε διοξείδιο του θείου, διοξείδιο του αζώτου και οξειδίων του αζώτου, σωματιδίων και μολύβδου" (ΦΕΚ125Β)

3) ΠΥΣ 11/14.2.1997 "Μέτρα για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης από το όζον" (ΦΕΚ 19Α)

4) Αναφερόμενες στην παρ.1 του άρθρου 13 της ΠΥΣ 34/30.5.2002 πράξεις, για όσο διάστημα αυτές βρίσκονται σε ισχύ.

 

Νερό:

Για τα υγρά λύμματα μελετήθηκε, κατασκευάστηκε και λειτουργεί Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) η οποία επεξεργάζεται τα υγρά λύματα που παράγονται από την πλωτή εγκατάσταση και, κατόπιν δραστικής μείωσης των ποσοστήτων ρυπαντών κάτω από τα όρια που προβλέπονται στην ανωτέρω νομοθεσία, τα λύμματα διατίθενται επεξεργασμένα στη λίμνη.

Με τις προδιαγραφές της επιλεγμένης μονάδας επεξεργασίας αναμένονται οι εξής τιμές:

• BOD κάτω του 12 mg/l & Ν/Ρ κάτω του 10/2 mg/l αιωρούμενα στερεά κάτω των  20 mg/l.

 Τα επιτρεπτά όρια για τους ανωτέρω χαρακτηριστικούς ρυπαντές όπως τίθενται από την ισχύουσα νομοθεσία είναι το BOD(5) να είναι κάτω του 25 mg/l, τα ολικά αιωρούμενα στερεά κάτω των 35 mg/l, οι ουσίες N/P κάτω των ορίων 15/2mg/lt.

 

 

Στερεά απορρίματα:

Όσον αφορά τα στερεά απορρίμματα έχουν τοποθετηθεί πολλοί κάδοι απορριμμάτων με ειδική σήμανση & συχνή εκκένωσή τους και θα ανατεθεί η εποπτεία καθαρισμού των γύρω χώρων (υδάτινο περιβάλλόν της λίμνης και ακτή) από τους εργαζομένους στην εγκατάσταση -  συχνή αποκομιδή και μεταφορά απορριμμάτων είτε από τη λίμνη είτε από τη στεριά. Τα στερεά απορίμματα (συμπεριλαμβανομένης και της παραγόμενης ιλύος από την παραπάνω ΕΕΛ) θα διατίθενται στο χώρο ανεξέλεγκτης διάθεσης αποριμμάτων (ΧΑΔΑ) του Δήμου Βεγορίτιδας κατόπιν διαδικασίας σταθεροποίησης-αφύγρανσης εφόσον αυτό απαιτείται.

Λοιπό φυσικό περιβάλλον:

Από τη φύση της η πλωτή κατασκευή δεν έχει άλλες αρνητικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον της περιοχής έτσι ώστε να δημιουργούνται αλλοιώσεις στο φυσικό χώρο και την ευρύτερη φυσική ισορροπία της περιοχής. Η βάση οικοπεριήγησης και οικοξενάγησης θα μπορούσε να είχε σχεδιασθεί με μόνιμες κατασκευές (μόνιμο προβλήτα από σκυρόδεμα καθώς και λοιπά οικήματα θεμελιωμένα επί στέρεου εδάφους) στην ακτή της λίμνης.  Από πλευράς εμπορικής εκμετάλλευσης θα ήταν καλύτερη μία τέτοια εγκατάσταση γιατί προσφέρεται για μεγαλύτερες κατασκευές με άνω του ενός ορόφους με δυνατότητα υλοποίησης πολλών δημιουργικών ιδεών και εξυπηρέτησης περισσότερων επισκεπτών. Η λύση όμως αυτή απορρίφθηκε έναντι του πλωτού, κυρίως για περιβαλλοντικούς λόγους καθώς προϋποθέτει μεγάλες και μόνιμες επεμβάσεις στο ευαίσθητο οικολογικά περιβάλλον της περιοχής. Συγκεκριμένα οι λόγοι απόρριψης της μόνιμης κατασκευής είναι οι ακόλουθοι:

              i. Λύση αρκετά επιβαρυντική προς το περιβάλλον καθώς η κατασκευή και λειτουργία της απαιτεί μόνιμες αλλοιώσεις και έχει σοβαρές επιπτώσεις στο ευαίσθητο οικολογικά περιβάλλον της περιοχής.

             ii. Ο μόνιμα πακτωμένος προβλήτας δεν ενδύκνειται για τη λίμνη της οποίας η στάθμη παρουσιάζει έντονες ετήσιες αυξομειώσεις με ενδεχόμενο αποτέλεσμα είτε την κάλυψη (σε περίπτωση υψηλής βροχώπτωσης) είτε την μεγάλη αποκάλυψη (σε περίοδο αραιής βροχόπτωσης) της προβλήτας.

           iii. Η μόνιμη κατασκευή είναι ασύμφορη οικονομικά καθώς απαιτεί την αγορά γης και τη χρήση ακριβών οικοδομικών υλικών που απαιτούν την απασχόληση εργατικού δυναμικού για την εφαρμογή τους.

          iv. Οι απαιτούμενες άδειες για την κατασκευή και λειτουργία μίας τέτοιας εγκατάστασης είναι πολύ περίσσοτερες και σημαντικά πιο χρονοβόρες από μία πλωτή κατασκευή.

            v. Σε περίπτωση αποτυχίας της επένδυσης η μεταπώληση μίας τέτοιας εγκατάστασης θα ήταν δύσκολη καθώς η περιοχή δεν προσφέρεται για άλλου είδους δραστηριότητες. Επίσης λόγω θέσης, υπάρχουν προβλήματα γραφειοκρατικά για την αλλαγή χρήσης κλπ.

          Αντίθετα η πλωτή εγκατάσταση είναι φιλική προς το περιβάλλον, τόσο για τη φάση κατασκευής όσο και για τη φάση λειτουργίας της κατά την οποία θα ληφθούν μέτρα για την αποτροπή της ρύπανσης. Δεν προβλέπεται η δημιουργία ή η μεταφορά δικτύων υποδομής για τη λειτουργία της εγκατάστασης. Τα πλεονεκτήματα βάσει των οποίων επελέγη η εγκατάσταση είναι τα εξής:

              i. Δεν προκαλούνται μόνιμες αλλοιώσεις του περιβάλλοντος για την κατασκευή και λειτουργία του. Το πλωτό (και οι υπερκείμενες κατασκευές) όπως θα δειχθεί παρακάτω, αποτελούνται από στοιχεία που μεταφέρονται και συναρμολογούνται επί τόπου και κατασκευάζονται από κατάλληλα περιβαλλοντικώς φιλικά υλικά. Δεν είναι μόνιμη κατασκευή με όλες τις επιβαρύνσεις που αυτή επιφέρει.

             ii. Είναι συμφέρουσα από οικονομικής άποψης, δεδομένου ότι η υλοποίησή της δεν απαιτεί αγορά γης, ούτε ακριβά υλικά, ούτε την απασχόληση πολλών ατόμων.

           iii. Η αδειοδότηση για την κατασκευή και λειτουργία της είναι γενικά απλούστερη και πιό σύντομη σαν διαδικασία.

          iv. Σε περίπτωση αποτυχίας της επένδυσης, η πλωτή εξέδρα και ο οικίσκος μπορούν να αποσυναρμολογηθούν και να μεταπωληθούν εύκολα  μαζί με τον υπόλοιπο εξοπλισμό της βάσης γιατί αυτού του τύπου οι εξέδρες χρησιμεύουν σε πολλά λιμενικά έργα κατασκευής μαρινών κλπ.

Η θέση που έχει επιλεγεί είναι ιδανική για μία τέτοια εγκατάσταση διότι:

                                i.Ο πυθμένας στην ακτή Μπουρίνι έχει μεγάλη κλίση (περίπου 35% για τα πρώτα 50μ.) όπως φαίνεται στο χάρτη 2 κλίμακας 1:500 – Τοπογραφικό & Βυθμομετρικό Διάγραμμα Χώρου Πλωτού. Έτσι σε ενδεχόμενες αυξομειώσεις της στάθμης η εξέδρα θα μετακινείται παράλληλα με τη στάθμη των υδάτων χωρίς να απομακρύνεται ή να πλησιάζει προς την ακτή με κίνδυνο να προσαράξει ή να απομακρυνθεί υπερβολικά.

                               ii. Το βάθος είναι αρκετό, για να αποφευχθεί ενδεχόμενη προσάραξη.

                             iii. Χωροθετικά έχει άμεση επαφή με τα «ανοικτά» της λίμνης και καταπληκτική θέα προς τους γύρω ορεινούς όγκους για τη λειτουργία αναψυκτηρίου, όπως φαίνεται στη συλλογή φωτογραφιών του Παραρτήματος Α’. Δεν απαιτείται ιδιαίτερος κόπος και διαδρομή, για να βρεθεί κάποιος στη μέση της λίμνης.

                            iv. Βρίσκεται κοντά στον οικισμό της Άρνισσας, έτσι ώστε η μετακίνηση να μην είναι χρονοβόρα από τον οικισμό προς τη βάση.

 

Νόμιμες Άδειες

Οι νόμιμες άδειες περιβαλλοντικής φύσεως για το έργο είναι οι εξής:

Από αρμόδιους φορείς, οργανισμούς, υπηρεσίες και την τοπική αυτοδιοίκηση έχουν εκδοθεί οι κάτωθι θετικές γνωμοδοτήσεις σχετικά με τη σκοπιμότητα  & τις επιδοτήσεις του έργου:

Home Page